Leven in de comfortbroeikas

Door Ivana Ivkovic/Oorspronkelijk gepubliceerd in Filosofie Magazine 9/2011

De straat moet tegenwoordig net zo comfortabel zijn als onze huiskamer. Een foute verwachting, vindt Ivana Ivkovic. Zo zullen we ons nooit veilig voelen.

In het jaar 2000 kwamen mijn ouders uit Belgrado op bezoek. Trots liet ik hun mijn eerste zelfstandige woning zien: de begane grond van een oud huisje; mijn slaapkamer die op de tuin uitkeek via heerlijk grote openslaande ramen. Nog voor het verplichte ‘Goh, wat leuk’, riepen mijn ouders in koor: ‘Waarom zet je geen tralies voor dat raam?’ Ik, ontstemd, merkte koeltjes op dat ik niet van plan was om van mijn paradijsje een gevangenis te maken. Ik weet natuurlijk ook dat in Belgrado alle lage ramen worden gefortificeerd, en dat alle voordeuren gemiddeld zeven sloten hebben. Je huis is een veilige plek; daarbuiten is het een jungle, en die wil je graag ook buiten houden. Ik vond het juist fijn dat in Nederland andere verwachtingen heersten van de ruimte buiten je voordeur; dat ik niet continu alert hoefde te zijn en me voortdurend zorgen hoefde te maken om wat er kan gebeuren. Dit bood een meer ontspannen, prettiger manier van leven.
Nu, meer dan tien jaar later, ben ik van mening veranderd.
Lees verder

Gepost in Artikelen | Plaats een reactie

Jos de Mul: ‘Polderen is het beste antwoord op de huidige paniek’

Door Ivana Ivkovic / Oorspronkelijk verschenen in Filosofie Magazine 5/2011

Nederland blijft polderen, ook in tijden van de PVV en politiek gekrakeel. Dat is maar goed ook, zegt filosoof Jos de Mul. ‘Zelfs de PVV is volop aan het polderen geslagen.’

‘Polarisatie? Hoezo? Wie goed kijkt, ziet dat het gepolder gewoon doorgaat. PVV’er Martin Bosma heeft een column in het instituut NRC Handelsblad. Als dat geen polderen is? – aldus Jos de Mul, cultuurfilosoof aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam. Na de Fortuynrevolte werd het poldermodel beschouwd als de oorzaak van de deplorabele staat waarin de politiek plotseling bleek te verkeren. Nu we een decennium verder zijn, blijkt dat het verguisde model sterker is dan de hysterie, betoogt De Mul in zijn nieuwste boek Paniek in de polder.

Polderen is volgens De Mul het beste antwoord op wat hij de ‘tragische dimensie van de politiek’ noemt – het feit dat voor veel politieke problemen geen ideale oplossingen bestaan en dat aan alle politieke keuzen nadelen kleven. De kracht van het model is dat het ook geen ideale oplossingen nastreeft, maar uitgaat van de kunst van schipperen en schikken. Iedereen moet wat inleveren om tot een leefbare situatie te komen – dat is polderwijsheid, die de politieke paniek in de toekomst buiten de deur moet houden.

Lees verder

Gepost in Interviews | Plaats een reactie

De PVV ruimt de duivenpoep niet op

Door Ivana Ivkovic / Oorspronkelijk gepubliceerd in Trouw, 07.05.2011

Populistische partijen, zoals de PVV, grossieren in irrationele beelden. Maar waarom kunnen die ficties zo moeilijk worden doorgeprikt? Heeft het populisme soms een beetje gelijk?

Op de PVV-website staat een kaart van Nederland met de percentages niet-westerse allochtonen in de komende decennia. De kaart van de toekomst kleurt steeds paarser en paarser. De boodschap is bekend: ‘wij’ worden ‘overspoeld’.

Daarbij zegt de kaart ook: de PVV durft de feiten onder ogen te zien, en geeft een realistisch beeld van de toekomst in plaats van sussende praatjes te verkopen. De partij laat zich graag voorstaan op haar realisme – ze heeft weet van het echte leven, de sores van Henk en Ingrid die zien hoe hun wijk verkleurt terwijl de ‘Haagse elite’ wegkijkt. Lees verder

Gepost in Artikelen | Plaats een reactie

Blik op de roerige Balkan

Trio, Radio Klara, 07.05.2011

Crisis in de Balkan, Oost-Europa! Terwijl we zitten te staren naar de gebeurtenissen in Libië, Tunesië, Egypte, is de Balkan roerig en er beroerd aan toe. De Serviërs hebben zich lang niet neergelegd bij de onafhankelijkheid van Kosovo en in Bosnië blijven ze hun eigen rechtsregels volgen. De EU hanteert wortel en stok, Turkije wordt beschuldigd van Neo-Ottomaanse inmenging en Rusland is de derde hond. Ook een aantal Oost-Europese EU-landen evolueren in een kwalijke richting. In Hongarije is een hoogst conservatieve grondwet goedgekeurd en zitten neofascisten de Roma op de hielen. Bulgarije en Roemenië zijn rotte regimes. Werner Trio opent de doos van Pandora met auteur Johan de Boose, onlangs nog writer in residence in Dubrovnik, de beschoten parel van Kroatië, en politiek filosofe Ivana Ivkovic. Zij zat onder Milosevic in Servië op de schoolbanken, tot ze naar Nederland en België trok.

klik hier om de uitzending te beluisteren

Gepost in Geen categorie | Plaats een reactie

Organiseer ook een Alternatieve Willem Arondéus Lezing uit protest!

Dit jaar zou de Willem Arondéus Lezing worden gehouden door cultuurhistoricus en publicist Thomas von der Dunk. Hij zou spreken over ‘Het nieuwe taboe op de oorlog’ – de tendens om elke kritiek op populisme die vergelijkingen met het verleden trekt, onmiddellijk van demonisering te betichten.

‘Zou worden gehouden’ – want de lezing is afgelast nadat de vertegenwoordigers van CDA en  VVD in de werkgroep die de lezing organiseert de tekst ‘te partijpolitiek’ hebben gevonden. Na een overleg met Hero Brinkman bliezen zij de lezing af.

Polderutopie vind dit een schandalige gang van zaken en een roept op om een reeks “Alternatieve Willem Arondéus Lezingen” te organiseren. Laten we  - uit protest – op zoveel mogelijk plaatsen, het liefst op 4 of 5 mei, de tekst van Von der Dunk die via de onderstaande link te vinden is, voorlezen.   

Lees het nieuwsbericht op vk.nl
De volledige tekst van de Arondéuslezing door Thomas von der Dunk is overigens hier te lezen.

Lees verder

Gepost in Geen categorie | 1 Reactie

Een kwestie van mentaliteit

Door Ivana Ivković / Voordracht bij de presentatie van het boek Het plezier van het zoeken, Rik Pinxten, Antwerpen, 27 februari 2011

‘Het plezier van het zoeken’  – Het is een hoopvolle titel, die zekerheden wil inruilen voor een open blik, en het ontbreken van definitieve antwoorden wil omtoveren van een last tot een geschenk. Om u eerlijk te zeggen, ik was nog meer gecharmeerd door de ondertitel: ‘filosofie tegen de angst’. Zeker nu we zien hoe Europa de ontwikkelingen in het Midden Oosten volgt met meer reserves dan solidariteit, en zich vooral zorgen maakt hoe haar grenzen dicht te houden wanneer de vluchtelingen op haar poort aankloppen voor bescherming. Tegen die angst, die onze wereld klein wil houden, en uiteindelijk onszelf ook klein wil houden, moeten wij ons wapenen.

Lees verder

Gepost in Geen categorie | Plaats een reactie

‘Dutch tolerance’ – een mythe?

Het eerste artikel over ‘Dutch Tolerance’ in de New York Times werd gepubliceerd in 1890, sindsdien heeft de krant 700 artikelen over het onderwerp geschreven. Z.O.Z. heeft zaterdagmiddag drie gasten in de studio die praten over het beeld van Nederland in de wereld. Anil Ramdas legt hun voor hoe het zit met het worden gezien als zuinig en vlijtig, maar vooral ook tolerant. “Het wordt nu verward met een softe aanpak”, signaleert filosofe Judith Vega die het normaal vindt dat in een globaliserende stedelijke omgeving, het tolerantiedebat geen einde heeft. “Bepaalde tegenstellingen hoef je niet meteen uit te vechten,” licht filosofe Ivana Ivkovic van de Universiteit van Tilburg toe. “Tolerantie is ook een kwestie van sociale intelligentie. In de omgang met elkaar kun je een marge van het toelaatbare houden, die in je voordeel werkt.” Socioloog Illias El Hadioui van de Erasmus Universiteit: “Tolerantie is soms een handigheidje, een vorm van economisch pragmatisme. Daar is niets mis mee.” De rol van de overheid vindt filosofe Judith Vega van de Rijksuniversiteit Groningen heel belangrijk. “Als de overheid intolerant begint te worden, is het einde zoek.”

Uitzending: zaterdag 19 februari, 15.15 uur, Nederland 2

Z.O.Z. is een wekelijks discussieprogramma van MTNL voor de VPRO over samenleving en diversiteit, waarin presentator Anil Ramdas spreekt met gasten uit de wereld van politiek en cultuur.

Gepost in Geen categorie | Plaats een reactie

Nederland lijdt aan ‘pleinvrees’

Door Ivana Ivkovic / Voordracht bij het debat ‘Mijn tijd. De onzekere samenleving’, 30. 11. 2010

Er is een soort standaardversie van het verhaal over de bronnen van onze hedendaagse angst en onbehagen. In dit verhaal is de angst te wijten aan de gevolgen van de modernisering. De nieuwe onoverzichtelijkheid geeft ons het gevoel geen grip meer op onze levens te hebben. Door globalisering voelen wij ons machteloos. Overgeleverd aan de effecten van regelgevingen uit Brussel, van zwendel op de financiële markten in de VS, van conflicten aan de andere kant van de wereld, terwijl we daar slechts mondjesmaat en indirect invloed op kunnen uitoefenen. Door individualisering zijn we losgesneden van onze belangrijke familie- traditie- en sociale banden en teruggeworpen op onszelf. Zelf moeten we keuzes maken, en zelf moeten we een richting aan onze levens zien te geven. En dat is hard werken, want niets meer lijkt er voor het leven te zijn: geen huis, geen huwelijk en geen baan.

De moed zakt je in de schoenen van zo’n verhaal.

Lees verder

Gepost in Geen categorie | Getagged | 2 Reacties

Een monster uit Straatsburg?

Als ik mijn zaterdagkrant mag geloven, wordt onze democratie belaagd door een gedrocht uit Straatsburg. ‘Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft zich de afgelopen jaren ontpopt tot een alles verslindend monster dat zonder enige legitimiteit talloze wetten en regelingen buiten werking stelt.’, aldus de Leidse promovendus Thierry Baudet (NRC, Opinie&Debat, zaterdag 13 November). Ooit in het leven geroepen als een waakhond voor de willekeur van de staatsmacht, is  het Hof ontaard tot een politiek orgaan dat de scepter in Europa zwaait en zich een macht boven de soevereine staten waant. Er zijn vele recente voorbeelden te noemen, claimt Baudet. Zo blijkt dat de uitvoering van de nieuwe kraakwet van het Europees Hof niet mag, en werd minister Leers’ voornemen de uitgeprocedeerde asielzoekers naar Irak uit te zetten, teruggefloten door Straatsburg.

Lees verder

Gepost in Geen categorie | 3 Reacties

Wed op de val, win een Dead Arm!

Polderutopie geeft een fles ontzettend lekkere wijn met een toepasselijke naam – Dead Arm – weg aan diegene die die het beste weet te voospellen wanneer dit kabinet gaat vallen. En doet er nog een fles bij als diegene weet te raden hoe het kabinet aan zijn einde komt!

Als je mee wilt doen, plaats een reactie.

NB lees de spelregels hieronder!

Lees verder

Gepost in Geen categorie | 3 Reacties